Baby Bag

სამზარეულოში ტრიალი და კერძების მომზადება პანდემიით გამოწვეულ სტრესთან გამკლავების ერთ-ერთი საუკეთესო საშუალებაა

სამზარეულოში ტრიალი და კერძების მომზადება პანდემიით გამოწვეულ სტრესთან გამკლავების ერთ-ერთი საუკეთესო საშუალებაა

ცხოვრების საგანგებო რეჟიმზე გადასვლის შემდეგ სოციალური ქსელები კულინარიული ექსპერიმენტებით გატაცებული ადამიანების ფოტოებით გაივსო. სახლში დარჩენილი სხვადასხვა ქვეყნის მოქალაქეები სამზარეულოში აქტიურად ფუსფუსებენ და საკუთარ ნახელავს ვირტუალურ მეგობრებს უზიარებენ. მაფინები, შოკოლადის ბლინები, ბანანის დესერტები და სხვა კულინარიული შედევრები ფოტოებზე იმდენად მიმზიდველად გამოიყურება, რომ მათი დანახვა თვითიზოლაციაში მყოფი ადამიანების უდიდეს ნაწილს სამზარეულოში ფუსფუსისკენ უბიძგებს.

კორონავირუსის პანდემიამ საზოგადოება სოციალური დისტანცირების აუცილებლობის წინაშე დააყენა. სახლში მარტო დარჩენილ ადამიანებს დროის საინტერესოდ გატარების მოთხოვნილება აქვთ. კარანტინში მყოფ მოქალაქეებს სამზარეულოში ფუსფუსი არამხოლოდ დანაყრების მიზნით, არამედ გართობისა და შემეცნებითი ინტერესის დასაკმაყოფილებლადაც სჭირდებათ. კვების ექსპერტები და ცნობილი მზარეულები საინტერესო ვიდეორგოლებს ამზადებენ, რომელშიც ისინი ადამიანებს საინტერესო რეცეპტებს აცნობენ და სამზარეულოში ფუსფუსს ასწავლიან. ცნობილი კულინარები დაინტერესებული პირების კითხვებსაც სიამოვნებით პასუხობენ და მათთვის იზოლაციით გამოწვეული სტრესის შემსუბუქებას ცდილობენ.

არ დაგავიწყდეთ !!!

Momsedu.ge-მ თქვენთვის, ქალებისთვის შექმნა ახალი სივრცე, სადაც ყველაზე მცოდნე დედები იყრიან თავს. ჯგუფის დასახელებაც სწორედ ასეა - „მცოდნე დედების ჯგუფი“, რომლის საშუალებით დედები ერთმანეთს საკუთარ გამოცდილებას გაუზიარებენ. (ჯგუფში გასაწევრიანებლად ნახეთ ბმული - „მცოდნე დედების ჯგუფი“)

ისეთი ცნობილი პერიოდული გამოცემები, როგორებიცაა: „ნიუ იორკ თაიმსი“ და ჟურნალი „Bon Appétit“ მკითხველს სპეციალურ კულინარულ სექციებს სთავაზობენ, რომელთა დახმარებითაც ისინი მარტივად მოსამზადებელი კერძების რეცეპტებს გაეცნობიან. თვითიზოლაციის პირობებში განსაკუთრებული ინგრედიენტების შესაძენად მაღაზიაში ხშირად სიარული რეკომენდებული არ არის, რის გამოც, ცნობილი მზარეულები გირჩევენ, რომ კერძების მოსამზადებლად საკუჭნაოში შემონახული პროდუქტების მარაგი გამოიყენოთ.

ცნობილი კულინარიული წიგნების ავტორმა სამინ ნოსრატმა თაყვანისმცემლებს ახალი პოდკასტი შესთავაზა, რომელშიც მაყურებლების კითხვებს თანაწამყვანთან ერთად პასუხობს. სამინის თქმით, მას სახლში გამოკეტილი ადამიანების ყოფის შემსუბუქება სურს და მზად არის მათ სამზარეულოში ქცევის ელემენტარული წესების ათვისებაში დაეხმაროს. ადამიანებს ძალიან აინტერესებთ, როგორ მოამზადონ კერძები კრეატიულად უბრალო ინგრედიენტების გამოყენებით. სამინ ნოსრატი ერთ-ერთია იმ კეთილ ადამიანებს შორის, როლებიც სხვების კეთილდღეობასა და დადებით განწყობაზე მონდომებით ზრუნავენ. ცნობილი კულინარის თქმით, მას გაუმართლა, რადგან ის დასაქმებული, იზოლირებული, დაცული და მატერიალურად უზრუნველყოფილია. სამინი თავს ვალდებულად თვლის მასთან შედარებით ნაკლებად პრივილეგირებულ ადამიანებს განსაცდელის ჟამს ემოციური მხარდაჭერა აგრძნობინოს.

ადამიანებს, რომლებიც ყოველდღიურად მუშაობდნენ, პანდემიის პირობებში გაცილებით მეტი კერძის მომზადება უხდებათ, ვიდრე ჩვეულებრივ. სამსახურში შესვენებების დროს კვება მათ სამზარეულოში ტრიალისგან მეტწილად ათავისუფლებდა. დღეს, როდესაც ოჯახის თითქმის ყველა წევრი სახლშია, იზოლაციამ უკიდურესი ფორმები მიიღო, ხოლო რესტორნებისა და კაფეების აბსოლუტური უმრავლესობა დაიხურა, ადამიანებმა სამზარეულოში ფუსფუსი დაიწყეს. სხვაგვარად სრულფასოვნად კვება შეუძლებელი გახდა. მათი გარკვეული ნაწილი კულინარიაში აბსოლუტურად გამოუცდელია, ზოგიერთი მათგანი კი კერძებს ადრეც ამზადებდა, თუმცა არა იმ ინტენსივობით, როგორც ამას დღეს აკეთებს.

სამზარეულომ არანორმალურ ცხოვრებისეულ ატმოსფეროს, რომელიც პანდემიამ შექმნა, ნორმალურობის ელფერი შესძინა. ადამიანები, რომლებიც კერძებს აქტიურად ამზადებენ, ნაკლებად ღელავენ. ისინი თავს დაცულად და უსაფრთხოდ გრძნობენ. სამზარეულოში ფუსფუსი ადამიანებს ვირუსის აფეთქებით გამოწვეულ უსიამოვნებებს დროებით ავიწყებს, რაც მათ ფსიქიკურ მდგომარეობაზე დადებითად აისახება.

პანიკამ, რომელიც მოსახლეობაში ვირუსზე სწრაფად ვრცელდება, შესაძლოა, მდგომარეობა უფრო დაამძიმოს. ადამიანები, რომლებიც კერძის მომზადებაზე არიან ორიენტირებულები, პანდემიით გამოწვეულ საფრთხეებზე ნაკლებად ფიქრობენ. ისინი ცდილობენ რეცეპტი კარგად გაიაზრონ და კულინარების მითითებები ზედმიწევნით გაითვალისწინონ, რათა შეცდომა არ დაუშვან, რაც მათ შფოთვის საშუალებას არ აძლევს. იმის ნაცვლად, რომ სიახლეებს დღეში რამდენიმეჯერ გაეცნოთ და სოციალური ქსელებით გავრცელებული შემზარავი (უმეტესად ცრუ) ინფორმაციით დაითრგუნოთ თავი, უმჯობესია, დრო სამზარეულოში ტრიალს დაუთმოთ. თუ ხელები ფქვილით დაგესვრებათ, ტელეფონს ვეღარ დაიჭერთ, რაც სოციალური ქსელების ნეგატიური ზეგავლენისგან დაგიცავთ. სამზარეულოში ფუსფუსი მედიტაციის მსგავს ფუნქციას ასრულებს. ის თქვენს კონცენტრაციას მთლიანად ერთი საქმისკენ მიმართავს, რაც განტვირთვაში გეხმარებათ.

კერძების მომზადება შფოთვისა და დეპრესიისგან გათავისუფლებისთვის ერთ-ერთი საუკეთესო საქმიანობაა. იმის ნაცვლად, რომ პანდემიაზე ფიქრით გადაიღალოთ, თქვენი ყოველდღიური რაციონის განსაზღვრაზე იზრუნეთ. ყველაფერი, რაც დღეს ჩვენ ირგვლივ ხდება, გვთრგუნავს და გვაშინებს. მართალია, ჩვენ ზედმიწევნით ვასრულებთ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მითითებებს, რეგულარულად ვიბანთ ხელებს, ვრჩებით სახლში და ვეხმარებით სოციალურად დაუცველ ჯგუფებს, მაგრამ ახალი ამბების გაცნობის შემდეგ მაინც უმწეობის განცდა გვეუფლება. დაინფიცირებულ ადამიანთა რიცხვი ყოველდღიურად იზრდება. ნორმალური ცხოვრების რეჟიმს თითქოს უსასრულოდ გამოვეთხოვეთ. ჩვენ წარმოდგენა არ გვაქვს, როდის მოგვეცემა შესაძლებლობა, რომ კვლავ შევხვდეთ მეგობრებს, ახლობლებს, ნათესავებს, დავესწროთ საქორწინო ცერემონიებს, ვისადილოთ საყვარელ რესტორნებში. ეს ყველაფერი კი ადამიანების უდიდეს ნაწილში ფრუსტრაციის განცდას ბადებს. უსუსურობის განცდისგან გასათავისუფლებლად, უმჯობესია, თუ რაიმე საქმით დავკავდებით და ვიგრძნობთ, რომ ჩვენს ცხოვრებაში რაღაც მაინც არის ჩვენზე დამოკიდებული. სამზარეულოში ფუსფუსი ძალაუფლების სასიამოვნო შეგრძნებას დაგიბრუნებთ. თქვენ იგრძნობთ, რომ რაღაცის შეცვლა შეგიძლიათ, რაც განტვირთვაში ძალიან დაგეხმარებათ.

სოციალური იზოლაციის პირობებში საკვების სხვებისთვის გაზიარება ან მათთვის საკუთარი გამოცდილების გადაცემა მნიშვნელოვან ძალას გმატებთ. მართალია, მეგობრებს პირადად ვერ ხვდებით, მაგრამ შეგიძლიათ, მათ სოციალურ ქსელებში ჯგუფურად გაესაუბროთ. ერთმანეთს საკუთარი გეგმები გაუზიარეთ. უთხარით თქვენს მეგობრებს, რის მომზადებას გეგმავთ სადილად. შეგიძლიათ, მათ საინტერესო რეცეპტებიც გაუზიაროთ. მეგობრებთან ხშირი კომუნიკაცია შიშის დაძლევაში ძალიან დაგეხმარებათ. კორონავირუსის პანდემიით გამოწვეული ნეგატიური შედეგების შესამსუბუქებლად ცნობილმა ფრილანსერმა ვივიან ლიმ ახალი ბლოგი შექმნა, რომელშიც ადამიანები ერთმანეთს იზოლაციის პერიოდში მათ მიერ მომზადებულ კერძებს უზიარებენ. აუცილებელი არ არის, რომ ბლოგზე ინფორმაციის განთავსებისას გამართულად წეროთ ან თქვენ მიერ მომზადებული კერძის ამსახველი მაღალი ხარისხის მქონე ფოტოები გქონდეთ, მთავარია, რომ ისიამოვნოთ და გაერთოთ.

ბევრი ადამიანი სოციალურ ქსელებში LIVE რეჟიმში ამზადებს კერძებს, პარალელურად კი მაყურებლების კითხვებს პასუხობს, რაც ადამიანებს განტვირთვის საშუალებას აძლევს. ინტერნეტში ვრცელდება ვიდეოები, რომლებშიც სამზარეულოში ფუსფუსის მოყვარული ადამიანები კერძებს მეზობლებისთვის ან სრულიად უცხო ადამიანებისთვის ამზადებენ. სოციალური დისტანცირების წესების დარღვევის თავიდან ასაცილებლად, ისინი მომზადებულ კერძს მეზობლებს სახლის კართან უტოვებენ. როგორც წესი, სამზარეულოში ტრიალის დროს კულინარებს მარტოობა უყვართ, თუმცა პანდემიის პირობებში ადამიანები ვირტუალურ სამყაროში ერთად იკრიბებიან და ცდილობენ ერთმანეთს ბედნიერება აჩუქონ. კარანტინის პირობებში მზარეულობამ სხვა დატვირთვა შეიძინა. მართალია, მეგობრები ახალი კერძის დასაგემოვნებლად ერთ მაგიდასთან ვეღარ სხდებიან, მაგრამ ისინი ერთმანეთს შთაბეჭდილებებს ძველებურად უზიარებენ, რაც თითოეულ მათგანს განტვირთვისა და დროის სასიამოვნოდ გატარების შესაძლებლობას აძლევს. 

მომზადებულია ​vox.com-ის მიხედვით
თარგმნა ია ნაროუშვილმა

შეიძლება დაინტერესდეთ

COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინით აცრის შემდგომ თუ არანაირი სიმპტომი არ გაწუხებთ, ნიშნავს თუ არა ეს რომ იმუნური სისტემა არ მუშაობს?

COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინით აცრის შემდგომ თუ არანაირი სიმპტომი არ გაწუხებთ, ნიშნავს თუ არა ეს რომ იმუნური სისტემა არ მუშაობს?
COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინით აცრის შემდგომ თუ არანაირი სიმპტომი არ გაწუხებთ, ნიშნავს თუ არა ეს რომ იმუნური სისტემა არ მუშაობს? - აღნიშნულის შესახებ ექიმი ​ზაზა თელია წერს:

,,აშშ-ის დაავადებათა კონტროლის ცენტრის (CDC) მონაცემებზე დაყრდნობით COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინის გაკეთების შემდეგ შეიძლება შეგვხვდეს გვერდითი ეფექტები - სიცხე, შემცივნება, დაღლილობა და თავის ტკივილი, ასევე ტკივილი და შეშუპება იმ ადგილის სადაც ინექცია მოხდა.

ზოგის მოსაზრებით გვერდითი ეფექტები კარგია, რადგან ის მოწმობს იმუნური სისტემის მუშაობას.

მაგრამ თუ შენ ვაქცინაციის შემდგომ არანაირ სიმპტომი არ გაწუხებს, ნიშნავს თუ არა ეს რომ ან ვაქცინა ან შენი იმუნური სისტემა არ მუშაობს?

თუ ჩვენ კვლევების მონაცემებს გადავხედავთ დავინახავთ, რომ უმეტეს ნაწილს ვაქცინირებულებისა არ ჰქონდათ არანაირი გვერდითი ეფექტი.

50%-ზე მეტი ვაქცინირებულებისა არ აღნიშნავს არანაირ გვერდით ეფექტს, მაგრამ მათ მაინც ექნებათ ანტისხეულები ვირუსისგან დასაცავად.

ამიტომ თუ ვაქცინაციის შემდგომ გვერდითი ეფექტები არ ვითარდება, ამაზე არ უნდა ვიდარდოთ, ჩვენი იმუნური სისტემა მაინც მუშაობს.

მეორეს მხრივ კარგია ვიცოდეთ, თუ რა ხდება ორგანიზმში ვაქცინაციის შემდგომ.

მაგალითად, თუ ჩვენ ვიკეთებთ რნმ-ის ტიპის ვაქცინას (მაგალითად ფაიზერი), პატარა ლიპიდური წვეთები, რომელშიც მოთავსებულია ვირუსის რნმ, ინექციის შემდგომ შეითვისება უჯრედების მიერ მხრის კუნთში. შეყვანის შემდეგ.

ამის შემდგომ ეს უჯრედები იწყებენ "spike" ცილის სინთეზს (წარმოქმნას), რის გამოც ორგანიზმს ჰგონია რომ კუნთის უჯრედები მასიურად არიან დაინფიცირებული კორონავირუსით.

აქედან გამომდინარე სხეული ცდილობს ებრძოლოს სიმულაციურ ინფექციას ამ უჯრედებში. სწორედ ამის გამო ხდება გარკვეული ანთებითი პროცესი რომელსაც ადამიანები განიცდიან.

შემდგომ ეს უჯრედები რომლებმაც მოახდინეს COVID-19-ის "spike" ცილის (RNA) რეპლიკაცია (გამრავლება) დაჭერილ არიან იმუნური უჯრედების მიერ, რომლებიც თვის მხრივ აწვდიან ინფორმაცია სხვა იმუნურ უჯრედებს რომლებიც გამოიმუშავებენ ანტისხეულებს.

ამ ურთიერთკავშირის საფუძველზე SARS-CoV2-ის სპეფიციკური ანტისხეულები წარმოიქმნება.

ეს პრიცესი ჩვენს ადაპტაციურ იუმუნურ სისტემაში ხორციელდება.

ხოლო ჩვენი ნატიური იმუნური სისტემა და მისი უჯრედებია ის ვინც პირველად ამოიცნობს ინფექციას (მხრის კუნთის უჯრდებში) და ახდენს შეტევას მასზე ("ფრონტის წინახაზის ჯარისკაცები")

სწორედ ნატიური იმუნური სისტემის პირველადი პასუხის გამოა რომ ვითარდება გვერდითი ეფექტები როგორებიცაა - მხრის ტკივილი, სიცხე ან კუნთების ტკივილი - ასე ვთქვათ ნატიური იმუნური სისტემა "გიჟდება".

ზოგადად ვაქცინას შეუძლია გამოასწოროს ის იმუნური დისბალანსი რომელიც შეიძლება ადამიანს ჰქონდეს პირველადი დაინფიცირების შემთხვევაში, რადგან მათ ვისაც შეიძლება ჰქონდეს პოტენციური პრობლემა ადაპტაციური იმუნური სისტემის მიერ ანტისხეულების სწრაფად წარმოქმნასთან დაკავშირებით, ვაქცინაციის შემთხვევაში (იმის მიუხედავად ადამიანს აქვს თუ არა ანტისხეულები) ის ეხმარება იმუნურ სისტემას ანტისხეულების წარმოქმნაში.

ასევეა გადატანილი ინფექციის შემთხვევაშიც - შესაძლებელია იმუნურმა სისტემამ მიიღოს სერიოზული სარგებელი.

უფრო დეტალურად

COVID-19 და იმუნური სისტემა მოკლე Შეჯამება:

1. CD4+ T უჯრედები ეხმარებიან B უჯრედებს ანტისხეულების გამომუშავებაში და CD8+ T უჯრედებს ეხმარებიან ვირუსით ინფიცირებული უჯრედების განადგურებაში

2. T უჯრედების მიერ წარმოებული ერთ-ერთი დომინანტური ციტოკინი არის ინტერფერონ გამა, ვირუსული ინფექციის კონტროლის მთავარი მოთამაშე

3. ლიმფოპენია არის COVID-19 ინფექციის ძირითადი მახასიათებელი, რომელიც ახდენს გავლენას CD4+ T უჯრედებზე, CD8+ T უჯრედებსა და B უჯრედებზე და უფრო მკვეთრადაა გამოხატული მძიმე ავადმყოფებში

4. მძიმედ დაავადებულ პაციენტებში T უჯრედების პასუხი შეიძლება იყოს დაქვეითებული, ზედმეტად გააქტიურებული ან შეუსაბამო.
საჭიროა ამ საკითხის შემდგომი შესწავლა მკურნალობის სტრატეგიების ჩამოსაყალიბებლად.

5. არსებობს სეზონურ/ენდემურ კორონავირუსებთან ჯვარედინი რეაქციის გარკვეული მტკიცებულებები

6. გარკვეული კვლევების თანახმად, COVID-19 დაავადებული ადამიანების უმეტესობას ან უმრავლესობას განუვითარდებათ ძლიერი და ფართო T უჯრედოვანი პასუხი, როგორც CD4, ასევე CD8 და ზოგიერთ მათგანს აქვს მეხსიერების ფენოტიპი, რაც პოტენციურ გრძელვადიანი იმუნიტეტზე აისახება.

7. COVID-19 პრევენციისა და მკურნალობისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს T უჯრედების სხვადასხვა ქვეჯგუფის როლის შესწავლას ორგანიზმის დაცვასა და დაავადების პათოგენეზში.

რა როლი აქვთ T უჯრედებს და ანტისხეულებს იმუნიტეტში?

B უჯრედების მსგავსად, რომლებიც ანტისხეულებს წარმოქმნიან, T უჯრედებიც ვირუსული ინფექციის წინააღმდეგ იმუნურ პასუხში ცენტრალური მოთამაშეები არიან.

როდესაც SARS-CoV-2 ვირუსი, რომელიც იწვევს COVID-19-ს, აინფიცირებს ეპითელურ უჯრედებს, მაგალითად სასუნთქ გზებში, ის რეპლიკაციას (გამრავლებას) ახდენს უჯრედების შიგნით, მასპინძელი უჯრედის ბიოქიმიური მექანიზმის გამოყენებით.

ეს იწვევს მასპინძელ უჯრედში დაპროგრამებული უჯრედის სიკვდილს, რის შემდგომაც ხდება მოლეკულების გამოთავისუფლება, რომლებსაც ეწოდება დაზიანებასთან-დაკავშირებული მოლეკულური ნიმუშები (მაგ. ნუკლეინის მჟავები და ოლიგომერები).

შემდეგ რა ხდება?

ეს მოლეკულები იდენტიფიცირებულია მაკროფაგებისა და მეზობელი ენდოთელური და ეპითელური უჯრედების მიერ, რის შედეგადაც ისინი წარმოქმნიან პრო-ანთებით ციტოკინებს, მათ შორის ქემოკინებს მაგალითად:

1. ინტერლეიკინი-6 [IL-6];
2. ინტერფერონ გამა-ინდუცირებული ცილა 10 (IP-10, ასევე ცნობილი როგორც CXCL10)
3. მაკროფაგების ანთებითი ცილა 1α და 1β;
4. მონოციტების ქიმიოტრაქციული ცილა 1 [MCP-1, ასევე ცნობილი როგორც CCL2].

ამის შემდეგ მონოციტები, მაკროფაგები და T უჯრედები ინფექციის ადგილზე მოზილიზდება ქემოკინების და სხვა ციტოკინების დახმარებით და ხელს უწყობენ შემდგომ ანთებას.

ამ ანთებითი პასუხის ფარგლებში, დაკომპლექტებული T უჯრედები წარმოქმნიან ინტერფერონ-გამას (IFNγ).

ამ იმუნურ პასუხში მონაწილეობენ რამდენიმე ტიპის T უჯრედები:

CD4+ T ჰელპერი (Th) უჯრედები ურთიერთქმედებენ CD8+ T უჯრედებთან, რომლებიც წარმართავენ ციტოტოქსიკურ რეაქციას, რომელიც კლავს ვირუსით ინფიცირებულ უჯრედებს.

CD8+ T უჯრედები პირდაპირ ამოიცნობენ ვირუსულ პეპტიდებს, რომლებიც წარმოდგენილია ინფიცირებული უჯრედების ზედაპირებზე, რაც იწვევს აპოპტოზს (უჯრედების დაპროგრამებული სიკვდილი) და ვირუსის შემდგომი გავრცელების პრევენციას ახდენენ.

ფოლიკულური ჰელპერ T (TFH) უჯრედები წარმოადგენს CD4+ T უჯრედების სპეციალურ ქვეჯგუფს, რომელიც ეხმარება B უჯრედებს უჯრედ-უჯრედული ურთიერთქმედებით და ციტოკინების გამოყოფით, რაც იწვევს B უჯრედების მიერ ანტისხეულების გამომუშავებას.

ამ გამანეიტრალებულ ანტისხეულებს შეუძლიათ ამოიცნონ უშუალოდ მთლიანი ვირუსი და იმოქმედონ ვირუსის დაბლოკვით უჯრედების დაინფიცირებისგან.

და ბოლოს:

ალვეოლური მაკროფაგები ამოიცნობენ განეიტრალებულ ვირუსებსა და აპოპტოზურ უჯრედებს (რომელიც მოკლულია CD8+ T უჯრედების მიერ) და ასუფთავებს მათ ფაგოციტოზით.

სწორედ ამის შემდეგ ხდება ვირუსული ინფექციის დასრულება.

რა ვიცით T უჯრედულ იმუნურ პასუხზე და ანტისხეულების წარმოქმნის შესახებ COVID-19 დაავადებული პაციენტებში?

SARS-CoV-2–ით ინფიცირებული პაციენტების კლინიკური მახასიათებლების შეფასების გამოკვლევებმა აჩვენეს, რომ ინკუბაციური პერიოდი მოიცავს სიმპტომების გამოვლენამდე 4-დან 7 დღემდე და დამატებით 7-10 დღეს მძიმე დაავადებაში პროგრესირებამდე.

მრავალი პირველადი ვირუსული ინფექციისთვის, ჩვეულებრივ იმუნურ სისტემას 7-10 დღე სჭირდება ადაპტაციური T უჯრედების იმუნური პასუხის ჩამოყალიბების და გაფართოებისთვის, იმისათვის რომ მოახდინოს ვირუსის კონტროლი და ეს კორელაციაშია იმ პერიოდთან, რომელიც საჭიროა COVID-19-ით დაავადებული პაციენტებისთვის, ან გამოჯანმრთელების ან მძიმე დაავადების განვითარებისათვის.

ეს ბადებს შესაძლებელ დაშვებას, რომ ცუდი საწყისი T უჯრედული პასუხი ხელს უწყობს SARS-CoV-2–ის გახანგრძლივებას და მდგომარეობის დამძიმებას, მაშინ, როდესაც ადრეული ძლიერი T უჯრედული პასუხი შეიძლება იყოს დამცავი.

ლიმფოპენია

SARS-CoV-2 ინფექციის ერთ-ერთი მახასიათებელი, განსაკუთრებით მძიმე ინფექციის დროს, არის ლიმფოპენია (ლიმფოციტების რაოდენობის პათოლოგიური შემცირება), რომელიც სწორდება პაციენტების გამოჯანმრთელებისას.

არსებობს მონაცემები დაავადების სიმძიმის ხარისხსა და ლიმფოპენიას შორის კორელაციის შესახებ;

მაგალითად, ინფიცირებულ ბავშვებში, რომელთა სიკვდილიანობის მაჩვენებელი ძალიან დაბალია, იშვიათად აღინიშნება ლიმფოპენია, ხოლო ხანდაზმულ ასაკში, სადაც სიკვდილიანობა უფრო მაღალია, უფრო ხშირად ხდება ლიმფოპენიის განვითარება, განსაკუთრებით მძიმე შემთხვევებში.

ასევე არსებობს მონაცემები რომ სხვა იმუნურ უჯრედებთან ერთად ხდება CD4+ T უჯრედების, CD8+ T უჯრედების და B უჯრედების დაქვეითება.

მართალია ჯერჯერობით შეზღუდულია COVID-19-ის დროს ლიმფოპენიის მექანიზმის გაგება, მაგრამ მძიმე დაავადების მქონე ბევრ პაციენტს აქვს შემცირებული T უჯრედების რიცხვი, განსაკუთრებით CD8+ T უჯრედებისა, მაგრამ ჯერჯერობით გაუგებარია, რატომ არის ასე.

ლიმფოპენია დაფიქსირებულია სხვა რესპირატორული ვირუსებით გამოწვეული ინფექციების დროს, მაგალითად, გრიპი (ინფლუენზა), მაგრამ, როგორც ჩანს, COVID-19–ის დროს ის უფრო მეტხანს გრძელდება და შეიძლება უფრო რთული იყოს.

CD4+ T უჯრედების რეაქცია COVID-19-ის დროს

ზოგიერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ მძიმე COVID-19 პაციენტებში არსებობს CD4+ T უჯრედების ფუნქციონირების დაქვეითება, მათ შორის IFNγ წარმოების შემცირება, სხვები კი ამ T უჯრედების ზედმეტად გააქტიურებას ვარაუდობენ.

საერთო ჯამში, CD4+ T უჯრედების რეაქცია მწვავე SARS-CoV-2 ინფექციის დროს იქნება ეს დაქვეითებული, ზედმეტად გააქტიურებული ან შეუსაბამო და როგორ უკავშირდება ეს დაავადების შედეგებს, ჯერჯერობით რჩება გაურკვეველი და ამის შესწავლა მნიშვნელოვან საკითხს წარმოადგენს.

განსაკუთრებით მაღალია CD4+ T უჯრედული პასუხის მაღალი სიხშირე, რომლებიც სპეციფიკურია ვირუსის სპაიკ ცილისადმი - აღინიშნა იმ პაციენტებში, რომლებიც გამოჯანმრთელდნენ COVID-19-გან, და ეს მსგავსია გრიპის ვირუსყან.

14 პაციენტზე ჩატარებულ ერთ მცირე კვლევაში, ცირკულირებადი ვირუსის სპეციფიკური CD4+ T უჯრედები გამოვლინდა ყველა მათგანში, ვინც გამოჯანმრთელდა SARS-CoV-2, რაც ასევე ადასტურებს T უჯრედების მეხსიერების განვითარების პოტენციალზე და შესაძლოა უფრო გრძელვადიანი იმუნიტეტსაც კი.

CD8+ T უჯრედული პასუხი COVID-19-ის დროს პაციენტებს შორის იმუნური პასუხები ჰეტეროგენურია.

ზოგიერთ კვლევაში ნათქვამია, რომ მძიმე COVID-19 პაციენტთა CD8+ T უჯრედებმა შეამცირეს ციტოკინის წარმოება in vitro სტიმულაციის შემდეგ, ზოგიერთმა კი აჩვენა შესაძლო გამოფიტული T უჯრედები;

ამის საპირისპიროდ, სხვა კვლევებში აღნიშნულია ზედმეტად-აგრესული CD8+ T უჯრედული პასუხი ან ძლიერ გააქტიურებული CD8+ T უჯრედები ციტოტოქსიური პასუხის ზრდით COVID-19 პაციენტებში.

ჯერ კიდევ გაუგებარია, თუ როგორ უკავშირდება CD8+ T უჯრედული პასუხის ჰეტეროგენურობა დაავადების თავისებურებებს, რომელიც შეიძლება მართული იყოს მაგალითად პაციენტის იმუნოტიპით ან რესპირატორული ეპითელური უჯრედების და ციტოტოქსიკური T უჯრედები ურთიერთქმედების ბუნებით და რეაგირების დონით.

მოხდა ქემოკინის რეცეპტორების რამდენიმე გენის (მათ შორის CCR9, CXCR6 და XCR1) და ABO სისხლის ჯგუფის მაკონტროლებლის გამოვლენა, რომ ისინი ასოცირდებიან მძიმე დაავადებასთან;

ამასთან, არის თუ არა ეს გენები პირდაპირ ან არაპირდაპირი კავშირი COVID-19-ის T უჯრედების რეაქციებთან, რჩება უცნობი.

CD8+ T უჯრედული პასუხის უფრო მაღალი წილი დაფიქსირდა იმ პაციენტებში, რომლებსაც მხოლოდ მსუბუქი დაავადება აქვთ განვითარებული, რაც მიგვითითებს CD8+ T უჯრედული პასუხის პოტენციურ დამცავ როლზე.

CD8+ T უჯრედული პასუხების უმეტესობა სპეციფიკური იყო ვირუსის შინაგანი ცილებისთვის, ვიდრე სპაიკ (ვირუსის გარსზე არსებული ცილა) ცილებისა, რომლებიც გასათვალისწინებელია ვაქცინის შემუშავებისას.

SARS-CoV-2 სპეციფიკური CD8+ T უჯრედები გვხვდება გამოჯანმრთელებული პაციენტების დაახლოებით 70%-ში, რაც ვირუსის სპეციფიკური CD8+ T უჯრედული პასუხის და CD8+ T უჯრედების მეხსიერების არსებობის დადასტურებაა.

თუმცა ჯერ კიდევ დასადგენია აქვთ თუ არა ამ უჯრედებს შესაძლებლობა დაიცვან ორგანიზმი მომავალი ინფექციისგან.

ჯვარედინი რეაქტიული იმუნიტეტი

ერთ კვლევაში, SARS-CoV-2– რეაქტიული CD4+ T უჯრედები ასევე გამოვლენილია არადაინფიცირებული პირების დაახლოებით 40–დან 60%–მდე, რაც იმას ნიშნავს რომ ჯვარედინი-რეაქტიული T უჯრედული მეხსიერება შესაძლებელია არსებობდეს კორონავირუსის სხვა სახეობებს რომელიც იწვევს "ჩვეულებრივ გაციებას" და SARS-CoV-2-ს შორის.

სხვა გამოკვლევამ ასევე აჩვენა ჯვარედინი-რეაქტიული მეხსიერების T უჯრედები იმ პაციენტებში, რომლებიც SARS-CoV–ით გამოჯანმრთელდნენ 17 წლით ადრე (n = 23) და ასევე პირებში, რომელთაც SARS–ის ინფექცია არ ჰქონდათ ისტორიაში (n = 37). ეს კვლევები გაკეთდა მცირე რაოდენობის პაციენტებში და საჭიროებს გადამოწმებას.

პოტენციური გრძელვადიანი იმუნიტეტი

ადრეული კვლევების თანახმად, ანტისხეულები SARS-CoV-2–ით ინფიცირებულ ადამიანებში მნიშვნელოვნად დაეცა 2-3 თვეში ინფექციის გადატანიდან, რაც იწვევს შეშფოთებას, რომ ჰუმორული იმუნიტეტი ვირუსის წინააღმდეგ შეიძლება სწრაფად დაეცეს.

თუმცა, ეს იმუნური პასუხის ნორმალური ნაწილია, რომ ანტისხეულების დონე იკლებს ინფექციის გადატანის შემდეგ.

მაგალითად, სეზონური კორონავირუსული ინფექციების დროს ანტისხეულები იწყებენ დაქვეითებას დაინფიცირებიდან დაახლოებით ერთ კვირაში და ჩვეულებრივ, მხოლოდ ერთი წლის განმავლობაში რჩებიან.

აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ინფექციის გადატანის შემდგომ ფორმირდება მეხსიერების T და B უჯრედები.

ის შეიძლება ხელახლა გააქტიურდეს იმ შემთხვევაში თუ იგივე ვირუსით მოხდება კიდევ ერთი ინფექციის განვითარება და ის უზრუნველყოს ხანგრძლივი იმუნიტეტის ჩამოყალიბებას.

წინასწარი კვლევის შედეგებით, რომელსაც ჯერ არ გაუვლია მიმოხილვა, აჩვენა, რომ მეხსიერების T და B უჯრედები აღმოაჩინეს COVID-19 მსუბუქი სიმპტომების მქონე პაციენტებში, რომლებიც გამოჯანმრთელდნენ და ეს უჯრედები შენარჩუნებულია, რაც მიანიშნებს გრძელვადიანი იმუნიტეტის პოტენციალზე.

SARS-CoV-2 სპეციფიკური მეხსიერების T უჯრედები ასევე გამოვლენილია ინფიცირებულებთან კონტაქტში მყოფ სერონეგატიურ ჯანმრთელ პირებში (დადასტურებული შემთხვევების ნათესავები), რამაც შეიძლება მიუთითოს უსიმპტომო ინფექციაზე.

ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ კონტაქტში მყოფ ასიმპტომურ პირთა დაახლოებით 93%-ს ჰქონდა T უჯრედული პასუხი SARS-CoV-2–ზე, სეროპოზიტიურობის მიუხედავად, შემთხვევათა მხოლოდ 60%-ში.

ამიტომ ასიმპტომური ინფექციები რეალურად შეიძლება უფრო ხშირი იყოს და მხოლოდ ანტისხეულების კვლევამ სწორად ვერ შეაფასოს ინფექციის ზუსტი გავრცელება ან პოპულაციის იმუნიტეტი.

SARS-CoV-2 სპეციფიკური T უჯრედები ამ კვლევაში გამოჯანმრთელებულ პაციენტთა უმეტესობაში აღმოჩნდა, რაც იმედისმომცემი ნიშანია, რომ ინფექციამ შეიძლება განაპირობოს იმუნიტეტი,'' - აღნიშნავს ზაზა თელია. 

წაიკითხეთ სრულად