Baby Bag

​რა სიმპტომებით ამოვიცნოთ „ნევროზი“ პატარებში და რა იწვევს მათში შფოთვით აშლილობას?

​რა სიმპტომებით ამოვიცნოთ „ნევროზი“ პატარებში და რა იწვევს მათში შფოთვით აშლილობას?

რა სიმპტომებით ამოვიცნოთ „ნევროზი“ პატარებში, რა იწვევს მათში შფოთვით აშლილობას და რჩევები მშობლებს პრობლემის დასაძლევად. ამ და სხვა საკითხებზე ​MomsEdu.ge-ს ესაუბრა ბავშვთა ნევროლოგი, ფსიქიატრი მედეა ზირაქაშვილი.

- ზოგადად, რა არის „ნევროზი“ და რა იწვევს მას ბავშვებში?
- ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ სანამ აღნიშნული თემის შინაარსობრივ ნაწილზე გადავალთ, ტერმინთა განსაზღვრებები შემოვიტანოთ და ჩვენს მკითხველს მივაწოდოთ ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ არსებობს ტერმინები სხვადასხვა მეცნიერებაში, რომლებიც ისტორიას ჩაბარდება ხოლმე და თანამედროვე პროფესიული საზოგადოება, უბრალოდ აღარ იყენებს მათ. სწორედ ასეთი ტერმინების ჩამონათვალთა ნუსხაში შედის „ნევროზი“, რომელსაც კაცობრიობა 1700 წლიდან იყენებდა, ხოლო 1980 წლიდან ამერიკის ფსიქიატრთა ასოციაციამ აბსოლუტურად ჩაანაცვლა აღნიშნული ტერმინი და მის კატეგორიაში შემავალი დიაგნოზები გააერთიანა საერთო ქოლგის ქვეშ, რასაც შფოთვითი აშლილობები უწოდა.

​10-დან 1-ს ბავშვობისა და მოზარდობის პერიოდში უვლინდება შფოთვითი აშლილობის სიმპტომები. „ნევროზი“ გამოიყენებოდა იმ ფსიქიკური, ემოციური და ფიზიკური ნიშნების გასაერთიანებლად, რაც მკვეთრად შემაწუხებელი და ირაციონალური იყო ადამიანისთვის, ვლინდებოდა გადაჭარბებული შფოთვით, წუხილით, უსუსურობის განცდით - ყოველდღიური, ბანალური მოვლენების მიმართ.

​თითოეული ჩვენგანი მუდმივად განიცდის გარკვეულ მძაფრ ემოციებს განვითარების სხვადასხვა ეტაპზე და ხშირად ჩვენს შვილებს რომ ვუყურებთ, თვალწინ გვიცოცხლდება ის განვლილი გზა, როდესაც ზუსტად ისევე შეშინებულები, უსუსურობის განცდით უფროსებისგან მოველოდით შველას, კარადაში დამალული მონსტრის, თუ ფანჯარაში დანახული მოჩვენების განსადევნად.

​ჩვენს რეალობას რომ გავუსწოროთ თვალი, ამ პანდემიის პერიოდში, სწორედაც რომ შფოთვის კლინიკაა წამყვანი და შფოთვითი აშლილობების რიცხვი დრამატულად გაიზარდა, რადგან ადამიანის ფსიქიკას უჭირს იმ სტრესულ გარემოსთან გამკლავება, რასაც ყოველდღიურად ვაწყდებით. ასე რომ, ჩვენი პატარებიც არ არიან გამონაკლისები.

​- ძირითადად, რა სიმპტომებით შეიძლება ამოვიცნოთ „ნევროზი“ პატარებში?

​- გავყვეთ შფოთვის კლინიკურ გამოვლინებებს განვითარების სხვადასხვა ეტაპზე:

​ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ფიზიოლოგიური შიშები გავმიჯნოთ, პათოლოგიური და სხვადასხვა აშლილობის სიმპტომებისგან, რადგან, მაგალითად, 3 წლამდე თუ ბავშვის, მშობელთან მიჯაჭვულობა, უცხოების მიმართ გადაჭარბებული შიში, მარტო დაძინების შიში, ბაღში ადაპტაციისადმი მწვავე რეაქცია - ასაკობრივ მოვლენად ითვლება, მოგვიანებით ასაკში შესაძლოა განშორების შფოთვით აშლილობად იწოდოს, ამიტომ, როდესაც მშობლები ბავშვის შიშებზე და ფობიებზე ჩივილებით მოგვმართავენ, ყოველთვის დეტალურად ვაზუსტებთ სიმპტომების გამოვლენის ასაკს.
ცოტა უფრო მოგვიანებით 4 წლიდან თავს იჩენს სიბნელის, მწერების, მოჩვენებების, ყაჩაღების ან სულაც მშობლებისგან მიტოვების შიშები, როგორც წესი, ეს ფიზიოლოგიური, ასაკდამოკიდებულია და თავისით გადაილახება ხოლმე. შფოთვა და წუხილი ბავშვის მხრიდან საყურადღებო ხდება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ისინი ხელს უშლიან ყოველდღიური აქტივობების შესრულებაში, ყოველდღიურ საქმიანობებში.

​რა სიმპტომებით ვლინდება შფოთვითი აშლილობები წინანსასკოლო პერიოდში?
  • გაღიზიანებადობით;
  • ადვილად გაბრაზებით;
  • უძილობით;
  • გადაჭარბებული მიჯაჭვულობით მშობელზე.

​დისტრესი განსაკუთრებით მატულობს მშობელთან განშორების წინა ან განშორების პერიოდში. ბავშვი საჭიროებს მუდმივ დარწმუნებას, რომ მშობელი, წასვლის შემთხვევაში აუცილებლად დაბრუნდება. გამოიყენება კიდეც სხვადასხვა სტრატეგია: დაბრუნების ფიქსირებული დროის მონიშვნა საათზე, კალენდარში დღეების გადახაზვა დიდი ხნით გამგზავრებისას.

​ხშირად შიშებთან და დისკომფორტთან გასამკლავებლად ბავშვები მიმართავენ ადაპტაციურ ქცევებს: მეგობარი სათამაშო, საყვარელი ნივთის მუდამ თან ტარება, მასთან ერთად დაძინება, წარმოსახვითი მეგობრების გაჩენა....რის საპასუხოდაც, ხშირად მშობლები შფოთავენ და კონსულტაციაზე მოგვმართავენ მიჯაჭვულობის ობიექტთან ბავშვის დასაშორებლად, მაშინ, როდესაც კვლევებით მტკიცდება, რომ ის ბავშვები, რომლებიც გამკლავების მსგავს მექანიზმებს მიმართავენ, სტრესთან გამკლავების გზების მოძიება ბევრად მარტივად გამოსდით და გამოუვათ მომავალში....

​სასკოლო ასაკში - შფოთვითი სიმპტომების მქონე ბავშვები ჩაკეტილობით, მორცხვობით გამოირჩევიან.

​მათ უჭირთ ურთიერთობის დამყარება თანაკლასელებთან;

​აქვთ ძილის დარღვევები, კოშმარული სიზმრები, ხშირი გამოღვიძებები;

​უმიზეზო თავის ან მუცლის ტკივილები;

​სვამენ განმეორებად შეკითხვებს და აუცილებლად მოითხოვენ პასუხებს უფროსების მხრიდან, რაც ეხმარებათ თავდაჯერებულობის გამომუშავებაში.

​შესაძლოა, ჰქონდეთ პანიკური შეტევები, სუნთქვის უკმარისობით, სიკვდილის შიშით;

​მშფოთვარე ბავშვი ხშირად ქცევის დარღვევით ცდილობს ყურადღების მიქცევას. ამ შემთხვევაში პირველადი პრობლემა შფოთვაა და მხოლოდ მეორადი, ე.წ. შემფუთავია ქცევის დარღვევის სიმპტომები. მშობლებს მნიშვნელოვანი მოთმინება მართებთ. ხშირად ბავშვის ცუდი ქცევის საპირწონეა შემხვედრი აგრესია მშობლის მხრიდან, როდესაც მათი ემოციების ამოცნობის მცდელობას, მათ გაგებით მოპყრობას და სიმშვიდეს, გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს შფოთვის შემცირებაში. შვილების სიმპტომების იგნორირებას მშობლის მხრიდან ხშირად მოჰყვება ხოლმე ქცევის გაუარესება, გამწვავება, ამიტომ შფოთვის სიმპტომების ამოცნობას და ქცევის დარღვევის მთავარი მიზეზების დადგენას უპირატესი მნიშვნელობა აქვს ბავშვის ფსიქიკური ჯანმრთელობის შენარჩუნებისთვის.

​მოზარდობის პერიოდი ყველაზე რთული პერიოდია, ემოციური ლაბილობის/არასტაბილურობის კუთხით. სწრაფი ფიზიკური განვითარება, ემოციური ცვლილებები, უზარმაზარი გამოწვევაა, როგორც თინეიჯერის, ასევე მშობლისთვის.

​ამ ასაკობრივი კატეგორიისთვის შფოთვის გამოვლინების სიმპტომებს შემდეგი სახე აქვთ:
  • უმადობა ან პირიქით გადაჭარბებული მადა;
  • გადაჭარბებული ძილიანობა;
  • გარეგნობასთან დაკავშირებული ჩივილები, საკუთარი თავის მიუღებლობა.
თუ შევაჯამებთ სიმპტომების კლინიკურ გამოვლინებას და გარკვეულ კატეგორიებად დავყოფთ, ისინი ასე გამოიყურება:
ფიზიკური სიმპტომები:
  • გახშირებული გულისცემა;
  • გახშირებული სუნთქვა;
  • კუნთების ტკივილი, ასევე თავის და მუცლის ტკივილი;
  • კანკალი, თავბრუსხვევა;
  • ოფლიანობა;
  • განლევადობა, სისუსტე;
  • ჩაშარდვები ღამის მანძილზე.
ემოციური სიმპტომები:
  • გადაჭარბებული შფოთვა მეგობრებზე, სკოლაზე, აქტივობებზე;
  • შფოთვა მოვლენებზე წინასწარ;
  • პერფექციონიზმი აქტოვობების შესრულებისას;
  • გადაჭარბებული შფოთვა სხვების უსაფრთხოებასა და ჯანმრთელობაზე;
  • სკოლაში სიარულზე უარის თქმა;
  • ინფანტილური მიჯაჭვულობა მშობლებზე;
  • კონცენტრაციის სირთულეები;
  • გაღიზიანებადობა;
  • ძილის დარღვევები, ცუდი სიზმრებით;
  • ვერ ახერხებს მოდუნებას და რელაქსაციას.
თუმცა ასაკის გათვალისწინებით, რაც არ უნდა მძაფრად იყოს გამოხატული კლინიკური ნიშნები, არ ნიშნავს, რომ აუცილებლად მათ მოჰყვება ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები მოზრდილობაში.
აქაც, ისევე როგორც განვითარების წინა პერიოდში, მშობლის მხრიდან მხარდამჭერი გარემოს შექმნას წამყვანი როლი უკავია.
- რატომ უვლინდება ბავშვს ის კლინიკური ნიშნები, რაზეც ზემოთ იყო საუბარი?
- გამოყოფენ ფაქტორების რამდენიმე ჯგუფს:
გენეტიკური წინასწარგანწყობა

​ხშირად ოჯახის წევრებიდან მიუთითებენ ხოლმე ემოციურად ლაბილურ ადამიანებზე.

​სხვადასხვა ფიზიკური დარღვევა, ასთმა-მოხრჩობის და სიკვდილის შიშით, სხვადასხვა შეზღუდული შესაძლებლობის დროს, მაგალითად, ბავშვების დამოკიდებულებით მათ მიმართ.

​ოჯახიდან მომდინარე ფაქტორები

​ხშირი კონფლიქტები
- ყვირილი მშობლებს შორის;

​ხშირად ბავშვს უჭირს იდენტიფიცირება ბრაზის ადრესატის და თავს იდანაშაულებს მშობლების ჩხუბში;

​კონფლიქტურ გარემოში მშობელს უჭირს ბრაზის სელექტიურად ფრქვევა, შესაბამისად, პარტნიორზე გაბრაზებულმა შესაძლოა, ბავშვზეც იყაროს ჯავრი.

​საკუთარ პრობლემებში ჩაძირულს გაუჭირდეს ბავშვის გვერდში ყოფნა და მისი საჭიროებების გათვალისწინება.

​არასრული ოჯახი
- განქორწინებული წყვილი, რომლებიც ცალ-ცალკე ცხოვრობს, პრაქტიკულად ბავშვის ემოციურად გახლეჩის წინაპირობაა, არ ესმით მათ, რატომ არ შეუძლია დედ-მამას ერთად ცხოვრება, თავს იდანაშაულებენ მათ განქორწინებაში. მდგომარებას ართულებს მშობლების მხრიდან მანიპულირებადი ქცევები, დასმული შეკითხვები, ვინ უფრო უყვართ, ვისთან გრძნობს თავს კომფორტულად ან რომელიმე მხარის სელექტიურად და რადიკალურად მხარდაჭერის მოთხოვნა;

​ხშირად ემოციურად ლაბილური მშობელი, რომელიც ხშირად ეკითხება ბავშვს, რომ ხომ მართლა უყვარს ის ან ხომ არასოდეს მიატოვებს მას და სხვა მსგავსი შეკითხვები, ადრეული პასუხისმგებლობის დაკისრებას იწვევს ბავშვში და დიდ ტვირთად დააწვება ხოლმე მის ფსიქიკურ ჯანმრთელობას;

​ძალიან რთულია ბავშვისთვის მშობლის ავადმყოფობასთან შეგუება;

​ალბათ, ხშირად გავიგონებთ საფრთხის შემცველ მუქარებს მშობლების მხრიდან: „დაგტოვებ თუ ცუდად მოიქცევი“, „ჩაგაბარებ“ „სხვისი დედა ვიქნები“.

​სასკოლო გარემოთი გამოწვეული წანაპირობები:

​პერსისიტიული ბულინგი თანატოლების მხრიდან;

​აკადემიური მოსწრების სირთულეები;

​პრობლემები პედაგოგთან.

​სოციალურ ურთიერთობებთან დაკავშირებული სირთულეები.

​- როგორ ავაცილოთ თავიდან ეს პრობლემა და თუ ბავშვის მდგომარეობა გაუარესდა, პრევენციას ვეღარ ვახერხებთ, როგორ მოვიქცეთ? რას ურჩევდით მშობლებს?

​- გადაჭარბებული სიმპტომების შემთხვევაში, როდესაც ბავშვს უჭირს ადეკვატური ფუნქციონირება, რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია მშობელმა მიმართოს მულტიდისციპლინურ გუნდს სირთულეების სამართავად, შედარებით მსუბუქი მდგომარეობების დროს კი, რეკომენდებულია:

​მეტი გამოცდილების შესაძლებლობის მიღება სხვა ბავშვებთან, ზრდასრულებთან მიმართებაში.

​სათამაშო მოედანზე ურთიერთობების წახალისება. მშობლის მხრიდან, მათი სახით კომუნიკატორის როლის მორგება და ნელ-ნელა, პატარ-პატარა, დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებების მიღებით, დამოუკიდებლობისთვის ხელის შეწყობა, თვითრწმენის განმტკიცება;

​ცალკე ოთახში, დამოუკიდებლად ძილის პროცესის წახალისება, კომფორტული საძინებლის უზრუნველყოფა, ადრეული ასაკიდან მარტო დაძინების ხელშეწყობა;

​ასაკობრივ სოციუმთან დროულად ადაპტირება, ბაღის პერიოდის გავლა და სასკოლო გარემოსთვის წინასწარ მომზადება, თუნდაც ონლაინ გაკვეთილების სახით;

​შფოთვა ხშირად გადამდებია, აუცილებელია უფროსმა აკონტროლოს თავი, ემოციები, საკუთარი შფოთვები, ბავშვებთან შედეგიც არ დააყოვნებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, შფოთვა ათმაგად უვლინდებათ მშფოთვარე მშობლების შვილებს.

​სასკოლო ასაკში მნიშვნელოვანია: კარგად განმარტებული, მკაცრი შეზღუდვებისგან შემსუბუქებული, თუმცა პრინციპული სტრუქტურის დაწესება. მოემზადეთ, რომ ჭეშმარიტი მსმენელის ფუნქცია მოირგოთ, მოზარდის ნდობის მოპოვება რთულია, თუმცა კიდევ უფრო რთულია მისი შენარჩუნება. მშობელს გაათმაგებული ემოციური სტაბილურობა მართებს, რადგან დაუსვას შეკითხვები, ჩაეკითხოს და არა მექანიკურად ან სპონტანურად გააკრიტიკოს შვილი.

​ხშირად მშობელს პანდემიის, სოციო-ეკონომიკური სიდუხჭირის, სხვადასხვა სტრესული გარემოს გათვალისწინებით უჭირს, გაუმკლავდეს დამატებით სტრესს, მოზარდის შფოთვით გამწვავებულ რთულ ქცევას და შესაძლოა, ამ დროს ბევრი შეცდომა დაუშვას, ურთიერთობების მოგვარების კუთხით, შესაბამისად, ამ პერიოდში მშვნელოვანია არ იყოთ მარტო, მეგობრებს დაეკითხოთ, ოჯახის ყველა წევრი ჩართოთ მოზარდთან პრობლემების მოგვარების პროცესში. თუ მაინც ვერ გახვალთ ფონს და მართვის სადავეები გაგექცევათ, იგულისხმება - თანატოლებთან ურთიერთობაზე უარის თქმა, საყვარელ საქმიანობაზე უარი, ინტერესების დაკარგვა, კომუნიკაციის მკვეთრი სირთულეები, არ დააყოვნოთ და მიმართეთ მულტიდისციპლინურ გუნდს პრობლემების მოსაგვარებლად.

​ფსიქიკურ ჯანმრთელობას გისურვებთ!

​ესაუბრა მარიამ ჩოქური

არ დაგავიწყდეთ !!!

Momsedu.ge-მ თქვენთვის, ქალებისთვის შექმნა ახალი სივრცე, სადაც ყველაზე მცოდნე დედები იყრიან თავს. ჯგუფის დასახელებაც სწორედ ასეა - „მცოდნე დედების ჯგუფი“, რომლის საშუალებით დედები ერთმანეთს საკუთარ გამოცდილებას გაუზიარებენ. (ჯგუფში გასაწევრიანებლად ნახეთ ბმული - „მცოდნე დედების ჯგუფი“)

შეიძლება დაინტერესდეთ

მშობლები, რომლებიც შვილებს დაბალი ნიშნების გამო სჯიან, სავალალო შედეგებს იღებენ

მშობლები, რომლებიც შვილებს დაბალი ნიშნების გამო სჯიან, სავალალო შედეგებს იღებენ
მშობლებს ძალიან ახარებთ, როდესაც მათი შვილები სკოლაში მაღალი აკადემიური მოსწრებით გამოირჩევიან. თუ თქვენ გსურთ, რომ ბავშვმა კარგი ნიშნები მიიღოს, ალბათ, თვლით, რომ მას თქვენი სურვილი დაუფარავად უნდა გაუმხილოთ. ბავშვი მშობლების მოლოდინებს ხშირად ზეწოლად განიხილავს, რაც მას წარმატების მიღწევაში ხელს უშლის.
თქვენი შვილის მომავალი, მისი წარმატებები და წარუმატებლობები მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული თქვენს სურვილებსა და მოლოდინებზე. როდესაც მშობლები ბავშვზე ზეწოლას ახორციელებენ და მას სკოლაში მაღალი ნიშნების მიღებას თხოვენ, ბავშვი სერიოზულ სტრესს განიცდის, მისი ჯანმრთელობა უარესდება და წარმატების მიღწევის ალბათობა მნიშვნელოვნად მცირდება. თუ ბავშვი გრძნობს, რომ მშობლები ემპათიის, ქველმოქმედების, სიკეთისა და სოციალური უნარების განვითარებაზე მეტად მის მაღალ აკადემიურ მოსწრებაზე ზრუნავენ, ის უფრო მეტად ისტრესება.
არიზონას უნივერსიტეტის მეცნიერები იკვლევდნენ, თუ რა გავლენას ახდენს მშობლის შვილისადმი დამოკიდებულება ბავშვის ჯანმრთელობასა და მის აკადემიურ მოსწრებაზე. მათ 506 მეექვსე კლასელი გამოკითხეს. ბავშვებს უნდა გამოეკვეთათ მშობლების 6 მთავარი სურვილი და მოლოდინი, რომელიც მათ თავიანთი შვილების მიმართ ჰქონდათ. ბავშვებმა შერჩეული ექვსეულიდან 3 ყველაზე მძაფრი მოლოდინი გამოყვეს. აღმოჩნდა, რომ ის ბავშვები, რომელთა მშობლები მათგან სოციალური უნარების განვითარებას და მეტ კეთილშობილებას მოითხოვდნენ, სკოლაში უკეთესი აკადემიური მოსწრებით გამოირჩეოდნენ. იმ მოსწავლეებს კი, რომლებსაც მშობლები მაღალი ნიშნების მიღებას და სწავლაში წარმატებას თხოვდნენ, შედარებით დაბალი აკადემიური მოსწრება ჰქონდათ. გარდა ამისა, მშობლებისგან მეტისმეტი წნეხის ქვეშ მყოფ ბავშვებს შფოთვითი აშლილობა, დეპრესია, დაბალი თვითშეფასება, ყოფაქცევისა და მასალის ათვისების პრობლემები ჰქონდათ.

მშობლები, რომლებიც შვილებისგან სკოლაში მაღალი ნიშნების მიღებას კატეგორიულად მოითხოვენ, მაგრამ მის პიროვნულ განვითარებას უყურადღებოდ ტოვებენ, ბავშვის ფსიქიკას სერიოზულ ზიანს აყენებენ. პატარები ადრეული ასაკიდანვე უდიდესი სტრესის ქვეშ იმყოფებიან, რაც მათ აკადემიურ მოსწრებაზე დაბალ კლასებშივე აისახება. დეპრესია, შფოთვა და დასწავლის პრობლემები იმ ბავშვებსაც აქვთ, რომლებსაც მხოლოდ ერთი მომთხოვნი მშობელი ჰყავთ.
როგორ წავახალისოთ ბავშვი?
ბავშვების მიერ მშობლების ღირებულებების სუბიექტური აღქმა მათ განვითარებაზე უდიდეს ზეგავლენას ახდენს. ბავშვები, რომლებიც სკოლას ამთავრებენ, ცხოვრებაში ბევრ მნიშვნელოვან ნაბიჯს დგამენ. მათ უამრავი არჩევანის გაკეთება უხდებათ. ისინი იმ ასაკს უახლოვდებიან, როდესაც ადამიანმა უნდა გადაწყვიტოს, ვინ არის და რა მიზნები აქვს ცხოვრებაში. ბავშვების არჩევანზე მშობლების ღირებულებები, მათი შეხედულებები და ბავშვის მიმართ დამოკიდებულება ძალიან დიდ გავლენას ახდენს.
ბავშვების წახალისებაში ცუდი არაფერია. ცხადია, მშობელმა ბავშვს წარმატების მიღწევისკენ უნდა უბიძგოს. მთავარი პრობლემა იმაში მდგომარეობს, რომ მშობლების დიდი ნაწილი ბავშვზე ზეწოლას ახდენს და მისგან იმაზე მეტს მოითხოვს, ვიდრე ბავშვს შეუძლია. თუ თქვენს შვილს აიძულებთ, რომ წარმატებას ნებისმიერ ფასად მიაღწიოს და შთააგონებთ, რომ მისი თვითშეფასება სხვების მიერ მის აღიარებაზე ან სკოლაში მაღალი ქულების მიღებაზეა დამოკიდებული, ამით მის ფსიქიკას წარმოუდგენელ ზიანს მიაყენებთ. მშობელმა ბავშვის სოციალური უნარების განვითარებას ძალიან დიდი დრო და ენერგია უნდა დაუთმოს. შვილის კრიტიკის ნაცვლად მას მხარდაჭერა გამოუცხადეთ და უფრო წარმატებულ და პროდუქტიულ ადამიანად ჩამოყალიბებაში დაეხმარეთ.
ბავშვს გამუდმებით შრომისა და სწავლისკენ ნუ მოუწოდებთ
თუ თქვენ მშრომელი ადამიანი ხართ, რომლისთვისაც კარიერული წარმატებები და კარგი შემოსავალი უცხო არ არის, ეს იმას არ ნიშნავს, რომ თქვენი შვილისგანაც იმავეს უნდა მოითხოვდეთ. თქვენი ქმედებები ბავშვისთვის საუკეთესო მაგალითია. ის ისედაც ხედავს, როგორ ცხოვრობთ და რის ხარჯზე აღწევთ წარმატებას. გამუდმებით შრომისა და სწავლისკენ მოწოდება არ არის საჭირო. ბავშვს მაღალი ნიშნების მიღებას ნუ აიძულებთ. როდესაც ის რაიმე პრობლემას შეეჯახება, გაამხნევეთ და უთხარით, რომ მან თავისი დადებითი თვისებებით უნდა იამაყოს.
არასდროს უთხრათ ბავშვს, რომ ის საუკეთესო უნდა იყოს
ბავშვები სამყაროსგან გამუდმებით იღებენ მინიშნებას, რომ ისინი უნდა განვითარდნენ. მათ ირგვლივ უამრავი ადამიანია, რომლებიც მათგან მეტ მონდომებას, შრომას და წარმატებებს ითხოვენ. თანამედროვე სამყაროში მსგავს მოთხოვნებს ვერავინ გაექცევა. როდესაც ბავშვი ყოველი მხრიდან ზეწოლას განიცდის და წარმატების მიღწევისთვის ძალიან დიდი ენერგიის დახარჯვა უხდება, თქვენი მხრიდან დამატებითი მოთხოვნების წამოყენება გამართლებულ საქციელად ნამდვილად ვერ ჩაითვლება. ამის ნაცვლად შვილს დახმარების ხელი გაუწოდეთ. აუცილებლად გამოკვეთეთ მისი ძლიერი მხარეები, გაამხნევეთ და აგრძნობინეთ, რომ სახლში საჭირო მხარდაჭერას და მზრუნველობას ყოველთვის მიიღებს.
არ გააკრიტიკოთ შვილები
ბავშვის თვითშეფასების განადგურება თუ გსურთ, მისი ხასიათის უარყოფით თვისებებს ხშირად გაუსვით ხაზი და არც კრიტიკა დაინანოთ. იმის ნაცვლად, რომ თქვენი შვილი წარუმატებლობების გამო გააკრიტიკოთ, მას პრობლემების გადაჭრის გზები უნდა ასწავლოთ. ყოველთვის შეაქეთ ბავშვი, როდესაც ის სირთულეებთან გამკლავებას წარმატებით ახერხებს. თქვენს შვილს ღირსეული მაგალითი უნდა მისცეთ. იყავით ყოველთვის პოზიტიური და ბავშვს პრობლემების გადალახვაში დაეხმარეთ.
კვლევებით დასტურდება, რომ მშობლები, რომლებიც შვილებს დაბალი ნიშნების გამო სჯიან ან უბრაზდებიან, საბოლოოდ სავალალო შედეგებს იღებენ. დასჯილი ბავშვი მოტივაციას და თვითშეფასებას კარგავს, რის გამოც მისი აკადემიური მოსწრება უარესდება. იმის ნაცვლად, რომ ბავშვს წარუმატებლობის გამო გაუბრაზდეთ, მასთან ახლო ურთიერთობის ჩამოყალიბება სცადეთ. თბილი, ოჯახური გარემო, სადაც ბავშვი თავს დაცულად გრძნობს და სადაც მას პრობლემების მოგვარებაში ეხმარებიან, თქვენს შვილს წარმატების მიღწევაში დაეხმარება.
ბავშვებს სიკეთის უპირატესობებზე ხშირად ესაუბრეთ
ბავშვებს აუხსენით, თუ რამხელა მნიშვნელობა აქვს მისთვის საზოგადოებაში ინტეგრაციას. ასწავლეთ თქვენს შვილს, როგორ მოექცეს სხვა ადამიანებს. აუხსენით ბავშვს, რომ სხვებისადმი პატივისცემისა და თანაგრძნობის გამოვლენა აუცილებელია. თქვენი შვილისთვის კარგი მანერების სწავლებას სათანადო დრო და ენერგია უნდა დაუთმოთ. ბავშვმა უნდა იცოდეს, რომ ბოროტ და ეგოისტ ადამიანებს ურთიერთობების დანგრევის წარმოუდგენელი ნიჭი აქვთ. აუხსენით თქვენს შვილს, რომ ოჯახი და ადამიანური ურთიერთობები ისევე (ან უფრო მეტადაც) მნიშვნელოვანია, როგორც კარიერული წინსვლა და წარმატებების მიღწევა.
გააკონტროლეთ თქვენი ქცევები და სიტყვები
თუ შვილს ეტყვით, რომ მისი მონდომება და შრომისმოყვარეობა ძალიან გაგახარებთ და ბედნიერი იქნებით, თუ ის სწავლისას მაქსიმალურად დაიხარჯება, შემდეგ კი მას იმის გამო გაკიცხავთ, რომ ყველა საგანში უმაღლესი შეფასება არ დაიმსახურა ან რაიმე კონკურსში ვერ გაიმარჯვა, თქვენ ბავშვს იმედებს გაუცრუებთ. ბავშვებთან ურთიერთობისას სიფრთხილის გამოჩენა გმართებთ. თქვენი სიტყვები და ქცევები ერთმანეთთან შესაბამისობაში უნდა იყოს. ბავშვი თქვენ მიერ მიცემული დაპირების შესრულებას ელის. მას იმედი არ უნდა გაუცრუოთ.
ბავშვის წახალისება და გამხნევება აუცილებელია. მშობელი შვილს მიმართულებას უნდა აძლევდეს. ზომიერი შფოთვა ბავშვისთვის სასარგებლოა. როდესაც ის ღელავს (ზომიერად), მასალაზე უკეთ ფოკუსირდება, რადგან ტესტში მაღალი ქულის მიღების სურვილი აქვს. ბავშვს არ უნდა უთხრათ, რომ ის აუცილებლად პირველი და საუკეთესო უნდა იყოს. მსგავსი რადიკალური მოთხოვნებით თქვენს შვილს დააფრთხობთ და მის ფსიქიკას დააზიანებთ.
მომზადებულია ​verywellfamily.com-ის მიხედვით
თარგმნა ია ნაროუშვილმა

წაიკითხეთ სრულად