Baby Bag

თუ ქალი და მისი ოჯახი მომზადებულები და ინფორმირებულები შეხვდებიან ორსულობას ყველა უსიამოვნების და გართულების პრევენცია შესაძლებელია

თუ ქალი და მისი ოჯახი მომზადებულები და ინფორმირებულები შეხვდებიან ორსულობას ყველა უსიამოვნების და გართულების პრევენცია შესაძლებელია

ორსულების მშობიარობისთვის მოსამზადებელ ფსიქოლოგიურ რჩევებზე ​MomsEdu.ge-ს ესაუბრა ფსიქოლოგი რუსუდან სამხარაძე.
- რა არის მთავარი დეტალი, რისთვისაც მზად უნდა იყოს ორსული, რომ მშობიარობის შემდეგ ნაკლები ფსიქოლოგიური წნეხის ქვეშ აღმოჩნდეს?
- ორსულობა ქალის ცხოვრების განსაკუთრებული პერიოდია, სიხარულთან და ბედნიერებასთან ერთად ხშირად დაბნეულობის, შიშის, შფოთვის, უგუნებობისა და დეპრესიის პერიოდად იქცევა. ახალი სიცოცხლის ჩასახვა, დიდ მოლოდინთან ერთად, ორგანიზმისთვის დიდი გამოწვევაცაა და ეს საპასუხისმგებლო გამოცდა ქალის არა მარტო ფიზიკურ, არამედ ფსიქიკურ ჯანმრთელობასაც ელის.
მღელვარების მიზეზები შესაძლოა იყოს:

​- პასუხისმგებლობის შიში;
- მშობიარობის შიში;
- სხეულის ფორმების ცვლილება;
- ჯანმრთელობის პრობლემები;
თუ ჩვენ განვიხილავთ დედობას, როგორც ფსიქო-სოციალურ ფენომენს, რომელიც ბავშვის განვითარების ყველა პირობას უნდა უზრუნველჰყოფდეს, უნდა შევეხოთ დედის ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას. ორსულობა და მშობიარობა საკმაოდ სტრესულია ქალის ფიზიოლოგიისა და ფსიქიკისთვის, ჰორმონალურ ცვლილებებთან ერთად იცვლება რეალობა და ხდება დედის ახალ როლთან ადაპტაცია, რომელიც შეიძლება მიმდინარეობდეს (პოსტნატალურ) მშობიარობის შემდგომი ფსიქოემოციური გართულებებით. მაგალითად, შეიძლება ახალბედა დედას არ ახარებდეს ჩვილის მოვლის პროცესი, განიცდიდეს ქრონიკულ გადაღლას და გაღიზიანებას, რაც კიდევ უფრო შეიძლება უმძაფრებდეს დანაშაულის გრძნობას, რომ ვერ აკმაყოფილებს „იდეალური“ დედის პარამეტრებს. ზოგჯერ ჩნდება ფიქრები, რომ ის ვერ აკმაყოფილებს ბავშვის მოთხოვნილებებს ხარისხიანად, თითქოს და მას არ აქვს საკმარისი ემოციური და ტაქტილური (შეხებითი) კონტაქტი ჩვილთან. აღნიშნული ფიქრები და შიშები ორსულში, ახალბედა დედაში, შესაძლოა იწვევდეს გუნება-განწყობის ცვლილებას, სისუსტეს, უმადობასა და ძილის სირთულეებს.

დედის შემაწუხებელი ფიქრები, რომ თავს ვერ ართმევს დაკისრებულ მოვალეობას, ხასიათის მუდმივი ცვალებადობა, დანაშაულის გაძლიერებული გრძნობა და ინტენსიური ემოციები, შესაძლოა კიდევ უფრო რთულ ფორმებში გადაიზარდოს და შფოთვით აშლილობამდეც კი მივიდეს. რაც თავის მხრივ გავლენას ახდენს არა მხოლოდ დედაზე, არამედ ბავშვზე და ხანდახან, ბავშვის მიმართ აგრესიის მიზეზიც შესაძლოა გახდეს.

​თუ ახლად ნამშობიარებ ქალს ზემოთ ჩამოთვლილი სიმპტომები სუსტად აღენიშნება, აქვს მსუბუქი შფოთვა, ტირილის სურვილი, ხასიათის ცვალებადობა და ეს სიმპტომები 2 კვირაზე მეტხანს არ გრძელდება, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ქალი ნელ-ნელა რეაბილიტირდა, ხოლო თუ ეს სიმპტომატიკა არ იცვლება ან მძაფრდება დროის გასვლის მიუხედავად, მაშინ აუცილებელია სპეციალისტების (გინეკოლოგის, ფსიქოლოგის, ნევროლოგის, ფსიქიატრის) კონსულტაცია.
- როგორ უნდა მოემზადოს ორსული ან ის, ვინც ორსულობას გეგმავს ამ რთული და საინტერესო პერიოდისთვის? გვირჩიეთ რამდენიმე აქტივობა ან ფსიქოლოგიური სავარჯიშო, რითაც უფრო მეტი მზაობით შეხვდებიან ქალები მშობიარობას და მის შემდეგ განვითარებულ მდგომარეობას?
- გამოწვევები და სირთულეები ინდივიდუალურია და ისინი სხვადასხვა ფორმითა და ინტენსივობით გვხვდება. თუ კი ქალი და მისი ოჯახი მომზადებულები და ინფორმირებულები შეხვდებიან ამ უნიკალურ პერიოდს, ყველა უსიამოვნების და გართულების პრევენცია შესაძლებელია.

​პრევენციისთვის სასურველია პერინატალურ ფსიქოლოგთან (ფსიქოლოგი, რომელიც მუშაობს შვილოსნობის საკითხებზე, პრე და პოსტ სამშობიარო პერიოდში) კონსულტაცია. ფსიქოლოგის მიზანია, დაეხმაროს ქალს, მიიღოს და გააცნობიეროს საკუთარი თავი ახალ როლში, მოამზადოს მშობიარობისთვის და მიაწოდოს ინფორმაცია შესაძლო დეპრესიის, შფოთვის შესახებ. აუხსნას, თუ რაოდენ მნიშვნელოვანია მშობელი-ბავშვის ჯანსაღი ინტერაქცია.

​რეკომენდაციების სახით ახალგაზრდა დედებს მინდა ვურჩიო, რომ მაქსიმალურად დატკბნენ ამ უნიკალური პერიოდით, ორსულობა და მშობიარობა ეს ის დროა, როცა მხოლოდ საკუთარ თავსა და სურვილებზე უნდა იყვნენ ორიენტირებულნი და გაინებივრონ თავი, იყვნენ კონტაქტში საკუთარ შეგრძნებებთან და სურვილებთან - შემდეგ ჩვილთან.

​მოითხოვეთ დახმარება ოჯახის წევრებისა თუ მეგობრებისაგან, ჩართეთ პროცესში მამა, მიიღეთ მისი ზრუნვა და ყურადღება მადლიერებით, შეადგინეთ და გაიზიარეთ ბავშვზე ზრუნვის დრო და განრიგი, თავისუფალი დრო გამოიყენეთ გამოსაძინებლად და სავარჯიშოდ, ჰაერზე სასეირნოდ ან გასართობად.

​ესაუბრეთ, უმღერეთ მუცლადმყოფ ბავშვს და შემდეგ ჩვილსაც აქტიურად გაუზიარეთ თქვენი ემოციები და განცდები, ეს ტექნიკა დაგეხმარებათ ადვილად ამოიცნოთ საკუთარი და ბავშვის სიგნალები, და ამ სიგნალებს შესაბამისი მგრძნობელობით უპასუხოთ.
​პერიოდულად მიმართეთ რელაქსაციას (3-5 წუთი) - მიიღეთ კომფორტული პოზა, დახუჭეთ თვალები და წარმოიდგინეთ სიტუაცია/ადგილი, სადაც თავს იგრძნობთ მშვიდად, დაცულად და უსაფრთხოდ, ეს თქვენი „იდეალური ადგილი“ იქნება. ეს ტექნიკა ხელს უწყობს სიმშვიდისა და ბალანსის მოპოვებას, რაც დადებითად აისახება, როგორც ფიზიკურ ისე ემოციურ მდგომარეობაზე, საერთო ჯამში კი ადამიანის ჯანმრთელობაზე. რელაქსაცია/წარმოსახვა ეხმარება ადამიანს სიმშვიდე შეინარჩუნოს მთელი დღის მანძილზე.

​მოითხოვეთ სოციალური მხარდაჭერა!

​მნიშვნელოვანია, ორსულობის პერიოდის შესახებ კომუნიკაცია პარტნიორთან (თუ გყავს პარტნიორი), ოჯახის წევრებთან და/ან მეგობრებთან. ასევე, გამოცდილების გაზიარება იმ ქალებთან, რომლებიც ახლა გადიან ამ პროცესს: ორსულებთან და ახალშობილის დედებთან. ასეთი მხარდაჭერის მისაღებად, შეგიძლია სხვადასხვა ჯგუფში გაწევრიანდე, მათ შორის სოციალური ქსელების გამოყენებით.

​თუ ცოტას ნერვიულობ, იცოდე, რომ არ ხარ მარტო. შიში, შფოთვა, ახალ როლთან შეგუების სირთულე ძალიან ბუნებრივია, განსაკუთრებით პირველი ან დაუგეგმავი ორსულობის შემთხვევაში.

​- რას ურჩევდით პარტნიორებს და ოჯახის წევრებს, რომლებიც ორსულთან ერთად გადიან ამ რთულ პროცესს?

​- მშობიარობის შემდგომ ფსიქო-ემოციურ გართულებებს ხელს უწყობს ასევე, ისეთი სოციალური ფაქტორები, როგორებიცაა: ფინანსური პრობლემები და კეთილმოუწყობელი საცხოვრებელი პირობები, მხარდაჭერის არქონა ოჯახის წევრებისა და ნათესავებისაგან, პარტნიორთან დისჰარმონიული ან დაძაბული ურთიერთობები, პარტნიორის გულგრილობა ასეთ პერიოდში ძალიან მწვავედ აისახება ქალის ისედაც სენსიტიურ ფსიქიკაზე, დროებითი იზოლაცია ან სავალდებულო დეკრეტი. ქალი, რომლისთვისაც კარიერული ზრდა და სოციალური თვითრეალიზება პრიორიტეტულია, მძიმედ განიცდის ამ პერიოდს. ასევე საყურადღებოა ის ფიზიკური დისკომფორტი, რომელიც თან ახლავს ორსულობას/მშობიარობას და მშობიარობის შემდგომ ფიზიკურ რეაბილიტაციას: მცირე მენჯის ორგანოების დაწევა, ჩახევები ან საკეისრო კვეთის შემდგომი ჭრილობები, ლაქტაციის დამახასიათებელი ტკივილები და გართულებები, წონის მატება, კანის დეფორმირება, სხეულის შეცვლილი ფორმები, რაც ქალის თვითშეფასებაზე ნეგატიურად აისახება და დიდ განსაცდელში აგდებს.

​პარტნიორები და ოჯახის წევრები უნდა იჩენდნენ ყურადღებას და მაქსიმალურ მხარდაჭერას როგორც ფიზიკური დახმარების მხრივ, ასევე ემოციური კუთხითაც. ოჯახის წევრებმა კრიტიკის და ნეგატიური შეფასება/შედარებებისგან უნდა შეიკავონ თავი, გაგებით და თანაგრძნობით მოეკიდონ ქალის შეცვლილ ემოციურ მდგომარეობას. 

ესაუბრა ელენე ოვაშვილი

ქალის ორგანიზმისთვის ორსულობა ფიზიოლოგიური მოვლენაა და არ სჭირდება მკურნალობა - ინტერვიუ...
​რა სიხშირით უნდა იაროს ორსულმა ვიზიტზე მეან-გინეკოლოგთან, როგორ შეიძლება ტოქსიკოზის ჩივილების შემსუბუქება, რომელი ასაკი ითვლება გვიან ორსულობად - ამ და სხვა აქტუალურ თემებზე ცნობილი მე...

შეიძლება დაინტერესდეთ

ქალის ორგანიზმისთვის ორსულობა ფიზიოლოგიური მოვლენაა და არ სჭირდება მკურნალობა - ინტერვიუ მეან-გინეკოლოგ ზაზა სინაურიძესთან

ქალის ორგანიზმისთვის ორსულობა ფიზიოლოგიური მოვლენაა და არ სჭირდება მკურნალობა -  ინტერვიუ მეან-გინეკოლოგ ზაზა სინაურიძესთან

რა სიხშირით უნდა იაროს ორსულმა ვიზიტზე მეან-გინეკოლოგთან, როგორ შეიძლება ტოქსიკოზის ჩივილების შემსუბუქება, რომელი ასაკი ითვლება გვიან ორსულობად - ამ და სხვა აქტუალურ თემებზე ცნობილი მეან-გინეკოლოგი ზაზა სინაურიძე გვესაუბრა. ​Momsedu.ge-ს ინტერვიუდან მომავალი დედები შეიტყობთ ყველაფერს, რაც ორსულობისას დაგეხმარებათ.

- ბატონო ზაზა, რა სიხშირით უნდა იაროს ორსულმა ვიზიტზე მეან-გინეკოლოგთან?

- ძალიან საინტერესო და სწორი კითხვაა. ორსულთა დაახლოებით 85% ფიზიოლოგიური ორსულები არიან (აბსოლუტურად ყველანაირი გართულების გარეშე მიდის ორსულობა), ხოლო 15%-ში გვხვდება რისკფაქტორები. თუ ქალბატონი ჯანმრთელია, ორსულობა ნორმალურად მიდის, არაფერი არ აწუხებს და ასე ვთქვათ, ანალიზები აქვს კარგი, რაც ნაკლებად მივა მეან-გინეკოლოგთან ვიზიტზე, უმჯობესია. სამწუხაროდ, ხდება ზედმეტი ჩარევები. ქალის ორგანიზმისთვის ორსულობა ფიზიოლოგიური მოვლენაა და არ სჭირდება მკურნალობა, არ სჭირდება წამლები (თუ რაღაც სფეციფიკას არ აქვს ადგილი, მე ვსაუბრობ ფიზიოლოგიურ ორსულებზე). შესაბამისად, ჩვენმა სახელმწიფომ დაადგინა და ზოგადად, მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის რეკომენდაციაა, რომ აუცილებელი და საკმარისია 8 ვიზიტი.
- ფოლის მჟავისა და რკინის პრეპარატების მიღების წესები. რატომ არის აუცილებელი მათი მიღება ორსულობამდე და მთელი ორსულობის განმავლობაში?
- ფოლიუმ მჟავა ე.წ. ფოლიატი არის შემადგენელი ნაწილი სტრუქტურის, რომლიდანაც ორგანიზმი აწარმოებს B ჯგუფის ვიტამინების წარმოქმნას. ცივილურ ქვეყნებში ცივილური ქალები ფოლიუმის მჟავის მიღებას იწყებენ დაფეხმძიმებამდე დაახლოებით სამი თვით ადრე პარტნიორთან ერთად იმისთვის, რომ შეიქმნას შესაბამისი კონცენტრაცია ფოლიატების, ანუ B ჯგუფის ვიტამინების. რაც შეეხება ფოლიუმის მჟავის რაოდენობას, ჩვენს აფთიაქებში იყიდება 5 მგ., რაც არ არის კარგი. ორსულმა უნდა მიიღოს 4 მ.გ. ზედმეტი რაოდენობა, ნაცვლად იმისა, რომ დაიცვას ნაყოფის ნერვული ღერო, პირიქით, აზიანებს მას. როგორც აღვნიშნე, ფოლიუმის მჟავა, იდეალურ შემთხვევაში, უნდა დაიწყოთ დაორსულებამდე სამი თვით ადრე პარტნიორთან ერთად. დაუგეგმავი ორსულობისას კი პირველი სიმპტომის შემჩნევისთანავე მხოლოდ ორსულმა უნდა დაიწყოს მისი მიღება. რაც შეეხება რკინას - ვიტამინების კომპლექსი და რკინა პრაქტიკულად არ გვჭირდება გარდა იმ პერიოდისა, როდესაც ორსულს ემთხვევა 12 კვირიდან 30 კვირამდე ორსულობა ზამთრის ან გაზაფხულის პერიოდში (დაწყებული დეკემბრიდან აპრილის ჩათვით). ამ პერიოდში მიზანშეწოლილია ვიტამინის მიღება. ხოლო რკინის მიღება, ცალსახად არის მხოლოდ და მხოლოდ ჩვენებით.

არ დაგავიწყდეთ !!!

Moms.ge-მ თქვენთვის, ქალებისთვის შექმნა ახალი სივრცე, სადაც ყველაზე მცოდნე დედები იყრიან თავს. ჯგუფის დასახელებაც სწორედ ასეა - „მცოდნე დედების ჯგუფი“, რომლის საშუალებით დედები ერთმანეთს საკუთარ გამოცდილებას გაუზიარებენ. (ჯგუფში გასაწევრიანებლად ნახეთ ბმული - „მცოდნე დედების ჯგუფი“)


- რა საკვების მიღებისგან უნდა შეიკავოს თავი ორსულმა?
- ორსულისთვის აუცილებელია ცილის მიღება, ცხოველური თუ მცენარეული - ეს მისი ასარჩევია. პირამიდის საფუძველი არის ცილა, შემდეგი ნაწილი ამ პირამიდის არის ბოსტნეული და ზედა ნაწილი, შედარებით მცირე - ხილი. რატომ ხილი ნაკლები? იმიტომ, რომ ჩვენს ქვეყანაში, განსაკუთრებით სეზონური ხილი გაჯერებულია საქაროზითა და ფრუქტოზით. შაქარი კი ორსულისთვის არ არის მიზანშეწოლილი. ორსულს სამი ძირითადი მტერი ჰყავს - შაქარი/მარილი, ცხიმი და ქიმიური გზებით მიღებული პროდუქტები. ორსულის თეფში რომ წარმოვიდგინოთ, არის ცილა, ბოსტნეული და ხილი.
- რას ეტყოდით ქალებს, რომლებიც ორსულობის პერიოდშიც ეწევიან სიგარეტს?
- 4 000-ზე მეტი კვლევა ამტკიცებს, რომ მოწევა, პირველ რიგში, სისხლის მიმოქცევის დარღვევას იწვევს დედასა და ბავშვს შორის, ანუ პლაცენტარულ სისხლის მიმოქცევას. ხატოვნად რომ ვთქვათ, თითო ნაპასის „დარტყმით“, თავში ბავშვს აგურს ურტყამს.
- რამდენად რეკომენდებულია ორსულობისას შემდეგი პროცედურების ჩატარება - სოლარიუმი, გარუჯვა, ლაზერი, თმის შეღებვა?
- სოლარიუმი არის ულტრაიისფერი გამოსხვივება და კატეგორიულად იკრძალება. არც მზის სხივებია დასაშვები. პირიქით, ჩრდილშიც რომ იყოს ორსული სანაპიროზე, მაინც თეთრი პირსახოცი უნდა დაიფაროს მუცლის არეში. ეპილაცია არ არის მავნებელი, ოღონდ ეს არ არის სარწმუნო ინფორმაცია, შეიძლება ხვალ შეიცვალოს. თმის შეღებვა არ არის არანაირი პრობლემა, თუ საღებავი არ არის ქიმიური.
- რეკომენდებულია თუ არა ორსულობისას ვარჯიში?
- მე, როგორც მეან-გინეკოლოგი, ბედნიერი ვარ, როდესაც ჩემთან მოდის ქალბატონი და მეუბნება, აქტიურად დავდივარ აქვა აერობიკაზე, იოგაზე, ფეხით, ვცურავ და ა.შ. ქალი, რომელიც ვარჯიშობს, კარგად მშობიარობს. ორსულისთვის სამი რამ არის მნიშვნელოვანი - წყალი მინიმუმ ორი ლიტრი, ძილი მინიმუმ 9 საათი და მაქსიმალური ფიზიკური აქტივობა (ვსაუბრობ ფიზიოლოგიურ ორსულებზე და არა მათზე, ვისი ორსულობაც გართულებებით მიდის). ექიმი, რომელიც ფიზიოლოგიურ ორსულს ფიზიკურ აქტივობას აუკრძალავს, თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ გაუნათლებელია.
- ტოქსიკოზის გამომწვევ მიზეზებზეც რომ გვესაუბროთ... როგორ შეიძლება ტოქსიკოზის ჩივილების შემსუბუქება?
- გულისრევის გამომწვევი მიზეზი ძალიან მარტივია. როდესაც ორსულობა დგება, ორგანიზმი იცავს ამ ორსულობას და გამოჰყოფს ე.წ. სპეციფიკურ ჰორმონს, რომელსაც ჰქვია პროგესტერონი. ქალები ვერ ატყობენ მას, სანამ ნორმაშია, რადგან შეჩვეულები არიან. ორსულობის დროს ორგანიზი გამოჰყოფს 10-ჯერ მეტ პროგესტერონს, რათა დაიცვას ორსულობა. ტოქსიკოზი არის ე.წ. ინტოქსიკაცია, მოწამვლა. რა თქმა უნდა, ჩვენ მას არ ვებრძვით, ვერ ვებრძვით, რადგან ეს ნიშნავს, რომ ორსულობა მოიშლება. აქედან გამომდინარე, ჩვენ უნდა ვუმკურნალოთ სიმპტომებს. მკურნალობა მარტივია, თუმცა მისი პრევენცია, წინასწარ დადგენა, გამორიცხულია. მკურნალობა მოიცავს დეზინტოქსიკაციას. პირველი ეტაპი არის ორგანიზმის გარეცხვა-გადასხმები, სითხის მიღება და ცენტრალური ნერვული სისტემის დაცვა.
- და ბოლოს, არსებობს თუ არა გინეკოლოგიაში სასურველი ასაკი, რომელი ასაკი ითვლება გვიან ორსულობად და რამდენად სარისკოა იგი?
- რა თქმა უნდა არსებობს, ეს ასაკი შემოიფარგლება 15 წლიდან 45 წლამდე. თუმცა ორსულობისთვის ყველაზე კომფორტული არის 18-დან 35 წლამდე. რა თქმა უნდა, არაფერი არ დაშავდება, ვთქვათ, 17 წლის ასაკშიც, თუმცა უფრო მეტი შანსია გართულების.
ესაუბრა თამუნა კიკალიშვილი
წაიკითხეთ სრულად