Baby Bag

​,,აი, რატომ უნდა მისცე ახალშობილს ხსენი'' - პედიატრი მიზეზებს ასახელებს

​,,აი, რატომ უნდა მისცე ახალშობილს ხსენი'' - პედიატრი მიზეზებს ასახელებს

რატომ უნდა მივცეთ ახალშობილს ხსენი? - აღნიშნულ თემაზე ​პედიატ​რი თამარ ობგაიძე წერს. გთავაზობთ მის ნათქვამს სიტყვა-სიტყვით:

,,დედის რძე ცოცხალი ნივთიერებაა, რომლის შემადგენლობა მარტო დაბადების შემდეგ დღეებში კი არა, კვებიდან კვებამდე იცვლება და ზუსტად თანხვდება ჩვილის მოთხოვნილებებს.

მართლა ჯადოქრობაა!

კომპიუტერული სისტემების და კოსმოსის ერაში გასაკვირი ისევ რჩება დეიდს რძის თავისებურებები, რომელის ზუსტი ანალოგი კაცობრიობამ ვერაფრით შექმნა.

მოდი, მივყვეთ, როგორც იცვლება ქალის რძე ბავშვის დაბადების მერე.

ორსულობის ბოლოს სარძევე ჯირკვლებში ყვითელი ფერის ბლანტი სითხე - ხსენი წარმოიქნება. რატომ ყვითელი? იმიტომ, რომ ის მდიდარია ბეტა-კაროტინითა და პიგმენტი ლიპოქრომით. ხსენი „მწიფე რძისაგან” მკვეთრად განსხვავდება: შეიცავს ცილებისა და მარილების ჭარბ რაოდენობას, შაქარი და ცხიმი შედარებით ნაკლებია. ნატრიუმის და მაგნიუმის მარილების სიჭარბე ხელს უწყობს ნაწლავის სწრაფ დაცლას პირველი განავლისაგან, რომელიც სანაყოფე წყლითა და ნაწლავების ჩამოფქცვნილი უჯრედებითაა წარმოდგენილი. დიდი რაოდენობით შეიცავს B1, B12, C, E, A ვიტამინებს ძალიან კალორიულია. განსაკუთრებით კი პირველი დღის ხსენი, რომლის 1 ლიტრში 1500 კკალ ენერგიაა. მშობიარობის პროცესში დაღლილ ახალშობილს ეს ენერგია ძალიან სჭირდება. ხსენი შეიცავს ლეიკოციტებს, ლიმფოცოიტებს, მაკროფაგებს, რომლებიც ნაწლავის შიგნით იმუნიტეტის ფორმირებას უწყობენ ხელს. მაგრამ მთავარი მისი მთავარი სიმდიდრე მზა ანტისხეულებია, რომლებიც ინფექციების თავიდან აცილებაში გვეხმარება. პრაქტიკულად, ხსენი ის პირველი ვაქცინაა, რომელსაც ახალშობილი დაბადებიდან პირველივე წუთებში იღებს. ამავე დროს ის ადვილი მოსანელებელია ახალშობილის უმწიფარი კუჭ-ნაწლავისათვის. შეიცავს ბიფიდუმფაქტორს, რომელიც ხელს უწყობს ჩვილის ორგანიზმში სასარგებლო ბაქტერიების გამრავლებას.ხსენის შემადგენლობაში კიდევ ერთი განსაკუთრებული ნივთიერებაა - ლაქტოფერინი, რომელიც პატარას ავი მიკროორგანიზმებისაგან იცავს.

ნუ შეგაშინებს ხსენის სიმცირე - შენი პატარას კუჭიც ხომ ერთიბეწოა და ამ ჯადოსნური პროდუქტის მცირე რაოდენობა მისთვის სრულიად საკმარისია.

მოკლედ, ხსენი ნამდვილი სუპერპროდუქტია, რომელიც ახალშობილს აუცილებლად უნდა მისცე!

ლაქტაციის მე-3 დღიდან გამოიყოფა ხსნიანი რძე, მე-4-5 დღიდან გარდამავალი რძე. მეორე კვირიდან წარმოქნილ რძეს „ მწიფე რძეს“ ვუწოდებთ.

ხსენის რძედ გარდაქმნას თან ახლავს „რძის მოწოლის“ შეგრძნება, სარძევე ჯირკვლების გადიდება, გამკვრივება, სიმძიმის უსიამოვნო შგრძნებები.

ამ პროცესის რეგულირებასათვის აუცილებელია სარძევე ჯირკვლების სრულად დაცლა, რასაც პატარა ვერ ახერხებს და რძის გამოწველა ხდება საჭირო.

თუმცა ეს სხვა თემაა და შემდეგში მოგიყვები. ჯანმრთელობას გისურვებ!'' - აღნიშნავს პედიატრი. 

შეიძლება დაინტერესდეთ

​რატომ არის მნიშვნელოვანი დამოუკიდებლად თამაში ბავშვის განვითარებისთვის?

რატომ არის მნიშვნელოვანი დამოუკიდებლად თამაში ბავშვის განვითარებისთვის? - ამ საკითხებზე MomsEdu.ge-ს ესაუბრა ნეიროფსიქოლოგი თათია მჭედლიშვილი.

- რატომ არის მნიშვნელოვანი თამაში ბავშვის განვითარებისთვის?

- თამაში ბავშვის განვითარების მნიშვნელოვანი ნაწილია. თამაშით ის საკუთარ თავს და გარე სამყაროს შეიმეცნებს. კერძოდ, თამაში ბავშვს ეხმარება ჩამოუყალიბდეს ნდობა ადამიანების და გარესამყაროს მიმართ, იგრძნოს თავი ბედნიერად, განუვითარდეს სოციალური უნარები, ენა და კომუნიკაცია, შემეცნებითი და მოტორული უნარები, ისწავლოს ემოციების რეგულაცია, ზრუნვა.

თამაშის კატეგორიზება ხდება ასაკის და თამაშის ფორმის მიხედვით. მაგალითად, გამოიყოფა 0-2 წლამდე ე.წ. მარტო თამაშის ეტაპი - ამ დროს ბავშვი ძალიან ბევრს ამოძრავებს ხელებს, ფეხებს და ამგვარად ცდილობს შეისწავლოს საკუთარი სხეულის შესაძლებლობები. იღებს ახალ სენსორული გამოცდილებას. 2 წლიდან იწყება ე.წ. პარალელური თამაშის ეტაპი, რა დროსაც ბავშვები თამაშობენ ერთნაირ თამაშს გვერდიგვერდ, მაგრამ ერთმანეთთან ინტერაქცია ნაკლებია. 4 წლიდან იწყება თანამშრომლობითი თამაში - ამ დროს ბავშვები ერთად მოქმედებენ, ინაწილებენ აქტივობებს, როლებს. თამაშის ფორმის მიხედვით გამოიყოფაარასტრუქტურირებული და სტრუქტურირებული თამაში, თამაში შიდა და გარე სივრცეში,მარტო და გუნდური თამაში. სტრუქტურირებული თამაში უფრო მეტად ორგანიზებულია და მას ხშირად ხელმძღვანელობს ზრდასრული. არასტრუქტურირებული ე.წ. თავისუფალი თამაშის დროს ძირითადად ბავშვი წარმართავს პროცესს.

- რატომ არის მნიშვნელოვანი დამოუკიდებლად თამაში ბავშვის განვითარებისთვის?

- ზოგადად, როგორც სტრუქტურირებული, ასევე არასტრუქტურირებული, ანუ დამოუკიდებელი თამაში მნიშვნელოვანია ბავშვის განვითარებისთვის, რადგან სხვადასხვა ტიპის თამაშის გამოცდილება განსხვავებული უნარების განვითარებას უწყობს ხელს. რომ ვისაუბროთ კონკრეტულად დამოუკიდებლად თამაშის მნიშვნელობაზე, ამ დროს, ბავშვებს შემოქმედებითი უნარი მეტად უვითარდებათ. ამ პროცესში ისინი კრეატიულ გადაწყვეტილებებს იღებენ, უჩნდებათ ინტერესი, ემატებათ მოტივაცია, ვითარდება ბავშვის მოთმინება და გამძლეობა, რაც ხელს უწყობს რომ უფრო კომფორტულად ითამაშონ მარტო და ამცირებს თანატოლების ზეგავლენას. ეს ეხმარება მათ იპოვონ საკუთარი გზა.

- როგორ შეუძლიათ მშობლებს წაახალისონ დამოუკიდებლად თამაში?

- პირველ რიგში, დარწმუნდით, რომ თქვენს შვილს აქვს უსაფრთხო ადგილი სათამაშოდ. დამოუკიდებლად თამაშისას ბავშვებს უნდა ჰქონდეთ შესაძლებლობა გამოიკვლიონ გარემო და ეს დიდწილად საკუთარი ძალებით გააკეთონ, რათა განივითარონ თავდაჯერებულობა და დამოუკიდებლობა. თუმცა, მნიშვნელოვანია რომ ბავშვს ჰქონდეს უსაფრთხო გარემო. ამიტომ, უნდა „გავასუფთავოთ“ სათამაშო ადგილები პოტენციური საფრთხისგან და მთელი თამაშის განმავლობაში ვაკონტროლეთ პროცესი, რათა დავრწმუნდეთ, რომ თქვენი პატარა უსაფრთხოდ თამაშობს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ადრეულ ასაკში.

მნიშვნელოვანია გამოიკვლიოთ ბავშვის ინტერესები და მისცეთ შესაბამისი სათამაშოები. მაგალითად, თუ სახლის აწყობა უნდა ლეგოებით, დარწმუნდით რომ ოთახში ხელმისაწვდომია ლეგოები და სხვა საჭირო სათამაშოები. პერიოდულად შეგიძლიათ მისცეთ მითითებები, დაეხმაროთ თუ სირთულის წინაშე დადგება, შეაქოთ და მოტივაცია აუმაღლოთ. მიეცით ბავშვს საშუალება საკუთარი წესებით ითამაშოს და იყოს ლიდერი.

- რა გავაკეთოთ როდესაც ბავშვს არ უყვარს თამაში?

- არის შემთხვევები, როდესაც ბავშვები არ ერთვებიან მრავალფეროვან თამაშებში, ზოგჯერ ეს უბრალოდ ნაკლები მოტივაციითაა გამოწვეული, ზოგჯერ კი ეს შეიძლება განვითარების შეფერხების მაჩვენებელიც კი იყოს. განსაკუთრებით საყურდღებოა, როდესაც ბავშვი არ გადადის თამაშის ერთი ეტაპიდან მეორეზე ანუ, მაგალითად, როდესაც უკვე მოეთხოვება, როლური/ფუნქციური თამაში სხვა ბავშვებთან ერთად, მაგრამ ყოველთვის ირჩევს მარტო თამაშს, აქვს ძალიან შეზღუდული ინტერესები, არ იყენებს სათამაშოს ფუნქციას შესაბამისად. რა თქმა უნდა, მხოლოდ ამ ნიშნებით არ ხდება დარღვევის შეფასება, თუმცა საყურადღებოა და საჭიროა სპეციალისტთან კონსულტაცია. ამ ყველაფერში დიდი წვლილი მიუძღვის გაჯეტებს, ეკარენზე დამოკიდებულასაც. ასეთ დროს ეცადეთ დააკვირდეთ ბავშვს და განმავითარებელი თამაშები მის ინტერესებს მოარგოთ. დაიწყეთ თამაში მცირე დროით და ნელ-ნელა გაზარდეთ დრო, მიჰყევით ბავშვის ტემპს.

გახსოვდეთ, რომ თამაშმა არ უნდა დაკარგოს გართობის ფუნქცია და არ უნდა გახდეს ბავშვისთვის მომაბეზრებელი ან სტრესის მომტანი. ამისათვის კი მნიშვნელოვანია გავითვალისწინოთ ბავშვის ინტერესები და შესაძლებლობები. არასწორად შერჩეულ სათამაშოს ან თამაშს შესაძლოა თან ახლდეს იმედგაცრუება, გაღიზიანება ან თამაშის თავიდან არიდების მცდელობა. ასევე, ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ შერჩეული თამაში იყოს ბავშვის ასაკის და განვითარების შესაბამისი.

ესაუბრა მარიამ ჩოქური

წაიკითხეთ სრულად